On February 1, 2026, Sikhs worldwide will observe the Prakash Divas (birth anniversary) of Baba Ravidas Sahib Ji Maharaj. Satguru Arjan Dev Ji incorporated forty of his Shabads into Sri Guru Granth Sahib Ji under the Bhagat Bani sections, spanning sixteen Raags (musical modes). Baba Ravidas Sahib Ji rejected caste, ritualism, and idol worship, upholding a universal message of equality and divine truth.
Baba Ravidas Sahib Ji is honoured across communities as a towering spiritual figure who challenged caste oppression, ritualism, and exclusion. Guided by Satguru Nanak Sahib Ji’s Grace, he rose from a humble background to spiritual oneness with Vaheguru, and his revealed Bani is enshrined in Satguru Sri Guru Granth Sahib Ji.
His birth is traditionally marked on the full moon of the month of Maagh. Sikh historians Bhai Kahn Singh Nabha and Bhai Shamsher Singh Ashok record his birth in 1456 on the outskirts of Kashi, a centre of rigid caste orthodoxy. Born into a family of cobblers labelled “untouchable,” his emergence as a spiritual teacher was itself a profound act of resistance.
According to Prithee Singh Azaad, Baba Ji met Satguru Nanak Dev Ji in Kashi, where a Gurdwara now commemorates this sacred meeting. Baba Ji rejected caste barriers, hollow rituals, and idol worship, teaching that true spirituality lies in Shabad and Naam—the Divine Presence that dissolves ego and renders caste and status meaningless.
His teachings angered Kashi’s priestly elite, who accused him before the ruler. In a public debate, Baba Ji demonstrated that the Formless One is realised through Naam, not idols, and that birth cannot limit spiritual attainment. His influence grew, attracting disciples from all backgrounds, including royalty such as the poet-saint Mirabai.
This further provoked caste‑proud priests, who again sought to suppress him. Several historical accounts suggest that opponents attempted to justify persecution by drawing on a precedent from the Ramayan. In the episode of Shambuk, a Dalit ascetic is executed for practising devotion—an incident historically used to police caste boundaries in spirituality. Such narratives were invoked to argue that someone of “low birth” had no right to spiritual leadership.
It is said that Baba Ji was summoned to Chittorgarh and questioned about his rejection of caste symbols such as the Janeu. He replied that he wore the Janeu of Naam—Vaheguru’s Divine Presence woven within the heart. For refusing to abandon truth, he was martyred.
Today, a memorial in Chittorgarh Fort in Rajasthan stands in remembrance of this martyrdom.
Baba Ravidas Sahib Ji’s life remains a radiant testament to equality, justice, and the Divine Light present in all.
Guest Author:
Bhai Manvir Singh Ji (UK)
Sikh Educator and Researcher
੧ ਫ਼ਰਵਰੀ ੨੦੨੬ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਨਾਨਕ ਨਾਮ ਲੇਵਾ ਸਿੱਖ ਬਾਬਾ ਰਵਿਦਾਸ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਿਵਸ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣਗੇ। ਸਤਿਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਾਲੀ ਸ਼ਬਦ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿੱਚ ਭਗਤ ਬਾਣੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ, ਜੋ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਰਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹਨ। ਬਾਬਾ ਰਵਿਦਾਸ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਜਾਤ‑ਪਾਤ, ਰਸਮਾਂ ਅਤੇ ਮੂਰਤੀ ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਨਤਾ ਤੇ ਰੱਬੀ ਸੱਚਾਈ ਦਾ ਸਰਬ-ਵਿਆਪੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।
ਲੇਖਕ: ਭਾਈ ਮਨਵੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ (ਯੂ.ਕੇ.)
ਸਿੱਖ ਪ੍ਰਚਾਰਿਕ ਅਤੇ ਖੋਜਕਾਰ
ਬਾਬਾ ਰਵਿਦਾਸ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਵੱਖ‑ਵੱਖ ਸਮਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਆਤਮਕ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਵਜੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਾਤ‑ਪਾਤ, ਰਸਮਾਂ ਅਤੇ ਭੇਦਭਾਵ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਈ। ਸਤਿਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਹ ਨਿਮਰ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨਾਲ ਇਕ ਰੂਪ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੂਰਨਿਮਾ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਭਾਈ ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਅਤੇ ਭਾਈ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਾਬਾ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 1456 ਵਿੱਚ ਕਾਸੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਠੋਰ ਜਾਤੀ ਪ੍ਰਥਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਸੀ। ਉਹ ਮੋਚੀਆਂ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ “ਅਛੂਤ” ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਤਮਕ ਨੇਤਾ ਬਣਨਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਬਗਾਵਤ ਸੀ।
ਪ੍ਰੀਥੀ ਸਿੰਘ ਆਜ਼ਾਦ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੀ ਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਸਤਿਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ, ਜਿੱਥੇ ਅੱਜ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਕਾ ਬਾਗ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਜਾਤ‑ਪਾਤ, ਖਾਲੀ ਰਸਮਾਂ ਅਤੇ ਮੂਰਤੀ ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਿਖਾਇਆ ਕਿ ਸੱਚੀ ਰੂਹਾਨੀਅਤ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਹੈ—ਜੋ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਕੇ ਜਾਤ ਅਤੇ ਦਰਜੇ ਨੂੰ ਅਰਥਹੀਣ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਕਾਸੀ ਦੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋਏ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ। ਜਨਤਕ ਵਿਚਾਰ‑ਵਟਾਂਦਰੇ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਾਮ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਮੂਰਤੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਨਹੀਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਧਦੀ ਗਈ ਅਤੇ ਮੀਰਾਬਾਈ ਵਰਗੇ ਰਾਜਸੀ ਘਰਾਨਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੇਲੇ ਬਣੇ।
ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਰਾਮਾਇਣ ਦੀ ਸ਼ੰਬੂਕ ਵਾਲੀ ਕਥਾ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਕੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਲਿਤ ਤਪਸੀ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਲਈ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਜਾਤੀ ਅਧਾਰਿਤ ਰੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੂੰ ਚਿੱਤੌੜਗੜ੍ਹ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜਨੇਊ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ। ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਨਾਮ ਦਾ ਜਨੇਊ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸੱਚ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਹਟਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।
ਅੱਜ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਚਿੱਤੌੜਗੜ੍ਹ ਕਿਲੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਸਮਾਰਕ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਬਾਬਾ ਰਵਿਦਾਸ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਜੀਵਨ ਕਥਾ ਸਬਰ, ਸੱਚਾਈ, ਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਰੱਬੀ ਨੂਰ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਹਕੂਮਤ ਦਾ ਚਮਕਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
Note from SS News Team:
We wish everyone a blessed Sri Ravidas Ji Maharaj’s birthday and prays that we read, learn, and live by the Gurbani they shared, working to realize their vision of ‘Begum-pura’, a society rooted in ‘sarbat da bhala’ (wishing all humanity well), free from fear, caste discrimination, and inequality. ‘Begum-Pura’ is also known as ‘Halemi Raaj’ (the just rule) and ‘Khalsa Raj’ (the rule of purity): a society governed by justice, compassion, and equality, where no form of oppression, prejudice, or devaluation of human worth exists.
ਸਿੱਖ ਸਮਾਚਾਰ ਨਿਊਜ਼ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਨੋਟ:
ਅਸੀਂ ਸਭ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਿਵਸ ਦੀਆਂ ਲੱਖ‑ਲੱਖ ਵਧਾਈਆਂ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਖ਼ਸ਼ੀ ਗੁਰਬਾਣੀ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹੀਏ, ਸਿੱਖੀਏ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਅਮਲ ਕਰੀਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ‘ਬੇਗਮਪੁਰਾ’ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਹਕੀਕਤ ਬਣਾਉਣ ਵੱਲ ਕਦਮ ਵਧਾ ਸਕੀਏ—ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਮਾਜ ਜੋ ‘ਸਰਬੱਤ ਦਾ ਭਲਾ’ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ’ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਡਰ, ਜਾਤੀ ਭੇਦਭਾਵ ਅਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ। ‘ਬੇਗਮਪੁਰਾ’ ਨੂੰ ‘ਹਲੇਮੀ ਰਾਜ’ ਅਤੇ ‘ਖਾਲਸਾ ਰਾਜ’ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਮਾਜ ਜਿੱਥੇ ਨਿਆਂ, ਦਇਆ ਅਤੇ ਸਮਾਨਤਾ ਦਾ ਰਾਜ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਜ਼ੁਲਮ, ਪੱਖਪਾਤ ਜਾਂ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।
