ਭਾਗ ਪਹਿਲਾ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਗਿਆਨੀ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਡਾ. ਹਬੀਬ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕੁਰਾਨ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਤਰਜਮਾ “ਪਵਿਤਰ ਕੁਰਾਨ” ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਜਥੇਦਾਰ ਨੇ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਕਿਉਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ — ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਕੁਰਾਨ ਨੂੰ “ਅੱਲਾਹ ਵੱਲੋਂ ਉਤਾਰੀ ਇਕ ਇਹਲਾਮੀ (ਧੁਰੋਂ ਆਈ) ਕਿਤਾਬ ਹੈ” ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਈ “ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਨ” ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪਰਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇਸ ਪੰਜਾਬੀ ਤਰਜਮੇ ਨੂੰ ਆਪ ਹੀ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਕਈ ਸਵਾਲ ਖੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਨਤੀਜਾ ਕਿਵੇਂ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਗੁਰਮਤ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ—ਜਿਵੇਂ ਸਮਾਨਤਾ, ਦਇਆ ਅਤੇ ਸਭ ਦੀ ਭਲਾਈ—ਨਾਲ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੀਆਂ।
ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ, ਸੂਰਹ 9:29 ਵਿੱਚ “ਅਹਲ-ਏ-ਕਿਤਾਬ” (ਯਹੂਦੀ ਤੇ ਇਸਾਈ) ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੇ ਉਹ ਇਸਲਾਮ ਨੂੰ ਸੱਚਾ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ‘ਜਿਜ਼ਿਆ’ (ਖਾਸ ਟੈਕਸ) ਲਿਆ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਗੱਲ ਸਿੱਖਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਿੱਖ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਮਤਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ।
ਇਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ: ਜਿਹੜੀ ਕਿਤਾਬ ਗੈਰ-ਮਾਨਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਥੱਲੇ ਰੱਖਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਸਭ ਲਈ “ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਨ” ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਸਿੱਖੀ ਵਿੱਚ ਸਰਬੱਤ ਦਾ ਭਲਾ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਸਭ ਦੀ ਭਲਾਈ, ਨਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਜ਼ਬਰ ਜਾਂ ਅਸਮਾਨਤਾ।
ਕੁਝ ਇਸਲਾਮੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ‘ਬਹੁ-ਦੇਵਵਾਦੀ’ (polytheists) ਜਾਂ ‘ਬੁਤ-ਪ੍ਰਸਤ’ (idolators) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਸੂਰਹ 9:5 ਵਾਲੀ ਆਯਤ ਅਨੁਸਾਰ ਜੋ ਇਸਲਾਮ ਨੂੰ ਨਾ ਮੰਨਣ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ:
ਗਿਆਨੀ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਰਜਮੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਯਤ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਕੁਰਾਨ ਨੂੰ “ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਨ” ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗੱਲ ਆਪਸੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਿਲਦੀ ਨਹੀਂ। ਗੁਰਮਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੱਚਾ ਮਾਰਗ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕੇ — ਨਾ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਪੈਦਾ ਕਰੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਵੇ।
ਸੂਰਹ ਅਨ‑ਨਿਸਾ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾ “ਔਰਤਾਂ” ਹੈ। ਸੂਰਹ 4:34 ਵਿੱਚ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਰਬੀ ਸ਼ਬਦ: “ٱضْرِبُوهُنَّ” (“ਵ-ਦ੍ਰਿਬੂਹੁੰਨਾ“) ਦਾ ਅਰਥ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤਰਜਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ:
ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਤਰਜਮਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਵ-ਦ੍ਰਿਬੂਹੁੰਨਾ (“ٱضْرِبُوهُنَّ“) ਦਾ ਅਰਥ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਕੁਟ-ਮਾਰ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣਾ ਹੈ, ਜੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਬੇ-ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਦਾ ਡਰ ਹੀ ਹੋਵੇ। ਪਰ ਗਿਆਨੀ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ “ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਵੋ” ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਅਸਲ ਮਤਲਬ ਨੂੰ ਨਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਨਾਲ ਦੋ ਮੁੱਦੇ ਖੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ:
ਸਿੱਖੀ ਵਿੱਚ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਪਰਸਪਰ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰੀ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ — ਨਾ ਕਿ ਜ਼ਬਰ ਜਾਂ ਹਿੰਸਾ ਦਾ।
ਇਹਨਾਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਸਵਾਲ ਖੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਰਾਨ ਨੂੰ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ “ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਨ” ਕਿਵੇਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਸਲੀ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਨ ਸਤਿਗੁਰੂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਪਾਵਨ ਬਾਣੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਚਾ ਧਰਮ ਕੇਵਲ ਗੁਰਮੱਤ ਹੈ। ਪਾਵਨ ਧੁਰ ਕੀ ਬਾਣੀ ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ:
