ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਕੁਝ ਇਸਲਾਮੀ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵੱਲੋਂ ਗੈਰ‑ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੂਮਿੰਗ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ। “ਗ੍ਰੂਮਿੰਗ” ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸੋਚ ਬਦਲਣਾ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਇਸ ਚੁਣੌਤੀ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਗ੍ਰੂਮਿੰਗ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੂਮਿੰਗ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਗ੍ਰੂਮਿੰਗ। ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੂਮਿੰਗ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਰਾਹੀਂ ਦੂਜੇ ਦੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨੀਵਾਂ ਦਿਖਾ ਕੇ ਅਤੇ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਕੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਘੱਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਇਸ ਦਾ ਆਸਾਨ ਨਿਸ਼ਾਨ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖ ਰਹੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਿੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦੋਵੇਂ ਸਿੱਖ ਮੱਤ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਮੱਤ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਹਨ। ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਪੰਥਕ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਵੀ, ਜਾਣੇ‑ਅਣਜਾਣੇ ਅਜਿਹੀ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੂਮਿੰਗ ਨੂੰ ਮਦਦ ਕਰ ਬੈਠਦੇ ਹਨ।
2017 ਵਿੱਚ ਗਿਆਨੀ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਡਾ. ਮੁਹੰਮਦ ਹਬੀਬ ਜੀ ਨੇ ਕੁਰਾਨ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨੀ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ “ਇੱਕ ਰੱਬ” ਵਰਗੀਆਂ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਭਾਰਿਆ। ਇਹ ਅਨੁਵਾਦ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਬਿਆਨ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਚਰਚਾ ਅਤੇ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੇ ਹਨ। ਸਿੱਖ ਕਿਸੇ ਮਜ਼ਹਬ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਨਫ਼ਰਤ ਨਹੀਂ ਫੈਲਾਉਂਦੇ, ਸਿੱਖ ਤਾਂ ਸਰਬੱਤ ਦਾ ਭਲਾ ਮੰਗਣ ਵਾਲੀ ਕੌਮ ਹੈ। ਪਰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰਮਤਿ ਹੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦਾ ਅਸਲ ਕਲਿਆਣ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ: “ਮਤ ਕੋ ਭਰਮਿ ਭੁਲੈ ਸੰਸਾਰਿ ॥ ਗੁਰ ਬਿਨੁ ਕੋਇ ਨ ਉਤਰਸਿ ਪਾਰਿ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥” (ਰਾਗੁ ਗੋਂਡ ਮ:੫, ਅੰਗ ੮੬੪)। ਇਸ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਗਿਆਨੀ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿਵਾਦ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪੰਥਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਾਂਗੇ।
ਉਪਰੋਕਤ ਮੁਖਬੰਦ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੁਰਾਨ “ਮਾਨਵੀ ਕਲਿਆਣ ਲਈ ਧਰਤੀ ਤੇ ਉਤਾਰੀ,” ਪਰ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਰਾਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਆਗਿਆ (ਸੂਰਹ ਅਨ-ਨਿਸਾ 4:43) ਅਤੇ ਫਿਰ ਮਨਾਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ (ਸੂਰਹ ਅਲ‑ਮਾਇਦਹ 5:3), ਜੇ ਇਹ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦਾ ਅਸਲੀ ਹੁਕਮ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਅਕਾਲੀ ਹੁਕਮ ਅਟੱਲ ਹੁੰਦਾ, ਬਦਲਦਾ ਨਹੀਂ। ਕੁਰਾਨ ਵਿੱਚ ਗੁਲਾਮ ਰੱਖਣ ਦੀ ਆਗਿਆ (ਸੂਰਹ ਅਨ-ਨਿਸਾ 4:24; ਸੂਰਹ ਅਨ‑ਨਹਲ 16:71), ਯਹੂਦੀਆਂ ਅਤੇ ਇਸਾਈਆਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਣ ਦੇ ਹੁਕਮ (ਸੂਰਹ ਅਲ‑ਮਾਇਦਹ 5:51; ਸੂਰਹ ਅਤ‑ਤੌਬਾ 9:29), ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕੁੱਟਣ ਦੀ ਆਗਿਆ (ਸੂਰਹ ਅਨ-ਨਿਸਾ 4:34) ਆਦਿ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਕਲਿਆਣ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਮਾਨਸਿਕ ਗੁਲਾਮੀ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਮੁਖਬੰਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੁਰਾਨ “ਅੰਤਿਮ ਅਤੇ ਸੰਪੂਰਨ ਆਸਮਾਨੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ।” ਸਿੱਖ ਤਾਂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦਾ ਜੀਉਂਦਾ‑ਜਾਗਦਾ ਸਰਗੁਣ ਸਰੂਪ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਕਿ ਕੇਵਲ ਕਿਤਾਬ। ਇਸ ਲਈ ਕੁਰਾਨ ਨੂੰ ਸੰਪੂਰਨ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਧੁਰੋਂ ਆਈ ਰਚਨਾ ਦੱਸਣਾ ਨਾ ਸਿਰਫ ਗੁਰਮਤਿ ਅਨੁਸਾਰ ਗਲਤ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਗੁਰਮਤਿ ਦੀ ਘੋਰ ਤੋਹੀਨ ਹੈ।
ਗਿਆਨੀ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕਿਹਾ ਮੁਤਾਬਕ ਸਤਿਗੁਰੂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਅਤੇ ਕੁਰਾਨ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕੋ ਰੱਬ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵਨ-ਜਾਂਚ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਗਹਿਰਾਈ ਨਾਲ ਵੇਖਣ ‘ਤੇ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦਾ।
ਸਿੱਖੀ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਅਤੇ ਕੁਰਾਨ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਅੰਤਰ ਹਨ। ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਸਾਂਝੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਕਹਿਣਾ ਗਲਤ ਨਤੀਜੇ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗੁਰਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ:
ਪਰ ਗੁਰਮੱਤ ਇਹ ਵੀ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੱਤਾਂ ਅਤੇ ਸੋਚਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਸਭ ਰਾਹ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹਨ:
ਗਿਆਨੀ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਕੁਰਾਨ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਇਸਲਾਮ ਸੰਬੰਧਤ ਬਿਆਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਸਲਾਮ ਅਤੇ ਗੁਰਸਿੱਖੀ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਦਰਸਾਉਣਾ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਯੋਗ ਮਸਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਰਾਨ, ਹਦੀਸ ਅਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਬਾਰੇ ਅਧੂਰੀ ਸਮਝ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਮਤ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਤਾਂ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਮੱਤਾਂ ਦੇ ਅਸਲ ਫਰਕ ਨੂੰ ਵੀ ਸਪਸ਼ਟ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਭਾਈਚਾਰਾ ਅਤੇ ਸਭ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ, ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਹਰ ਕੋਈ ਬੈਠ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪੰਗਤ ਸਭ ਲਈ ਖੁੱਲੀ ਹੈ, ਸਰਬੱਤ ਦੇ ਭਲੇ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ। ਇਸ ਲਈ ਬੇਲੋੜੇ ਜਾਂ ਗਲਤ ਸਮਝ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਗੁਰਬਾਣੀ ਅਤੇ ਗੁਰਮੱਤ ਦਾ ਸਪਸ਼ਟ ਅਤੇ ਸਹੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਗੁਰਮਤ ਦੀ ਨਿਆਰੀ ਰੱਬੀ ਸੋਚ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
